Frensis Fukuyama Kraj Istorije I Poslednji Covek Pdf 17
In 1989, as the Berlin Wall crumbled, a little-known State Department official named Francis Fukuyama published an essay titled “The End of History?” in The National Interest. Three years later, he expanded his argument into a book: The End of History and the Last Man (1992). The thesis was bold, provocative, and instantly polarizing: with the collapse of Soviet communism and the apparent triumph of Western liberal democracy and market capitalism, humanity had reached the “end point of mankind’s ideological evolution.”
Fukuyama did not mean that events would stop happening. Rather, he argued that the fundamental ideological struggles that had driven history for centuries—monarchy vs. republic, fascism vs. communism, democracy vs. dictatorship—had been resolved. Liberal democracy, for all its flaws, was the only coherent political system left standing.
Francis Fukuyama’s The End of History and the Last Man is a landmark of political philosophy—flawed, ambitious, and unforgettable. While no PDF link can be provided here, the book is widely available through legal channels. If “17” is a page number, chapter, or footnote, you can easily find it in any complete edition. Whether you agree or disagree with Fukuyama, engaging with his argument is an essential exercise for anyone trying to understand our world after the Cold War—and before the next unknown crisis.
Note: If you are a student or researcher who needs a specific passage from page 17 or chapter 17 of the Serbian translation, I recommend checking a library database or contacting the publisher (probably “Plato” or “Geopoetika” for the Serbian edition). If you have access to a legitimate PDF, use the search function to locate “17.”
Frensis Fukuyama: "Kraj istorije i poslednji čovek" – Analiza dela koje je definisalo modernu političku misao
Kada je Frensis Fukuyama (Francis Fukuyama) 1989. godine objavio svoj čuveni esej, a potom 1992. godine i proširenu knjigu "Kraj istorije i poslednji čovek" (The End of History and the Last Man), svet se nalazio na istorijskoj prekretnici. Pad Berlinskog zida i kolaps Sovjetskog Saveza označili su završetak hladnoratovskog binarizma, a Fukujamina teza postala je najcitiraniji i najkontroverzniji okvir za razumevanje novog svetskog poretka.
U ovom tekstu detaljno istražujemo osnovne postulate Fukujaminog dela, značaj pojma "poslednji čovek", kao i razloge zbog kojih je ova knjiga i danas predmet žestokih debata u akademskim i političkim krugovima. Šta zapravo znači "Kraj istorije"?
Najčešća zabluda u vezi sa Fukujaminim delom jeste površno tumačenje samog naslova. Fukujama nije tvrdio da će događaji prestati da se dešavaju, da više neće biti ratova, kriza ili velikih političkih previranja.
Pod pojmom "istorija", Fukujama podrazumeva istoriju u hegelijanskom i marksističkom smislu – kao evolutivni proces ljudskih društava ka jedinstvenom, konačnom obliku vladavine.
Pobeda liberalne demokratije: Fukujama sugeriše da je liberalna demokratija, u kombinaciji sa slobodnim tržištem, krajnja tačka ideološke evolucije čovečanstva.
Nedostatak održive alternative: Nakon poraza fašizma i komunizma, liberalna demokratija više nema ozbiljnog ideološkog rivala koji bi ponudio bolji univerzalni model za organizaciju društva. Hegel, Kožev i borba za priznanje
Da bi razumeo Fukujaminu tezu, čitalac mora da se vrati korenima njegove inspiracije. On se u velikoj meri oslanja na nemačkog filozofa Georga Vilhelma Fridriha Hegela, ali kroz interpretaciju francusko-ruskog filozofa Aleksandra Koževa (Alexandre Kojève).
Ključni pokretač istorije, prema ovom viđenju, nije samo materijalna borba (kako je to tvrdio Marks), već psihološka i duhovna potreba: frensis fukuyama kraj istorije i poslednji covek pdf 17
Timos (Thymos): Platonov pojam koji označava deo duše željan priznanja i dostojanstva.
Borba za priznanje: Istorija je vođena borbom gospodara i sluge. Liberalna demokratija uspeva jer svakom građaninu pruža jednako priznanje i osnovna ljudska prava, čime se neutrališe primarni izvor istorijskog konflikta. Ko je "Poslednji čovek"?
Drugi deo naslova knjige referiše na koncept Fridriha Ničea (Friedrich Nietzsche) o "poslednjem čoveku". Fukujama ovde izražava dozu skepticizma i melanholije prema sopstvenoj viziji budućnosti.
Ako je istorija završena i svi živimo u stabilnim, mirnim, demokratskim društvima, šta se dešava sa ljudskom težnjom za veličinom?
Gubitak borbe: Bez velikih ideoloških borbi i ratova, ljudi mogu postati samozadovoljni, fokusirani isključivo na materijalno blagostanje i sopstvenu udobnost.
Dosada i dekadencija: Ničeov "poslednji čovek" je biće bez strasti, koje ne teži ničemu višem od sigurnosti. Fukujama upozorava da bi nedostatak velikih ciljeva mogao naterati ljude da ponovo pokrenu točak istorije, makar i iz čiste dosade. Kritike i savremeni kontekst
Od trenutka objavljivanja, knjiga je pretrpela talase kritika, posebno nakon događaja kao što su teroristički napadi 11. septembra, uspon Kine kao autoritarne kapitalističke sile, i globalni talas populizma u 21. veku. Kritičari najčešće ističu sledeće tačke:
Uspon Kine: Model "državnog kapitalizma" bez liberalne demokratije predstavlja ozbiljan izazov tezi da ekonomski razvoj nužno vodi ka demokratizaciji.
Povratak nacionalizma i religijskog fundamentalizma: Fukujama je možda potcenio moć identitetskih politika koje ne teže univerzalnom liberalnom priznanju, već partikularnom identitetu.
Unutrašnja kriza demokratije: Polarizacija i slabljenje poverenja u institucije unutar samih zapadnih društava pokazuju da liberalna demokratija nije statično, osvojeno stanje, već proces koji se može kretati unazad.
Ipak, sam Fukujama je u svojim kasnijim delima (poput Politički poredak i političko propadanje i Identitet) modifikovao neke svoje stavove, priznajući da institucije mogu da propadnu i da je izgradnja države ("getting to Denmark") mnogo teži proces nego što se činilo devedesetih godina. Zaključak
Bez obzira na to da li se slažete sa njegovim zaključcima ili ne, Fukujamino delo "Kraj istorije i poslednji čovek" ostaje nezaobilazna literatura za svakoga ko želi da razume savremenu političku filozofiju i geopolitiku. Ono nas tera da postavimo fundamentalna pitanja: Šta motiviše ljudska društva? Da li postoji univerzalni pravac u ljudskoj istoriji? I šta nas čeka kada ostvarimo društvo koje smo oduvek želeli? In 1989, as the Berlin Wall crumbled, a
Želite li da istražimo kako se Fukujamina teorija primenjuje na uspon veštačke inteligencije ili neki drugi specifičan savremeni fenomen?
Francis Fukuyama: Kraj istorije i poslednji čovek - PDF (17)
Francis Fukuyama, jedan od najpoznatijih američkih političkih teoretičara i istoričara, objavio je 1992. godine knjigu "Kraj istorije i poslednji čovek" (The End of History and the Last Man). Ova knjiga je izazvala veliko interesovanje i debate širom sveta, a njeni argumenti su i danas relevantni. U ovom članku ćemo razmotriti glavne teze Fukuyamove knjige i pokušati da objasnimo zašto je ona toliko važna.
Šta je "Kraj istorije i poslednji čovek"?
U svojoj knjizi, Fukuyama tvrdi da je liberalna demokratija postala konačna forma vladavine koja će vladati svetom nakon što je završila epoha ideoloških sukoba i velikih istorijskih razvoja. On je tvrdio da je kraj hladnog rata i raspad Sovjetskog Saveza označio kraj jedne epohe u istoriji čovečanstva i početak nove ere, u kojoj će liberalna demokratija biti jedini oblik vladavine koji će preživeti.
Fukuyama se oslanja na filozofiju Georga Wilhelma Friedricha Hegela, koji je smatrao da je istorija proces razvoja svobode i samospoznaje čoveka. On tvrdi da je liberalna demokratija krajnja tačka u ovom procesu, jer ona jedina omogućava potpunu slobodu i jednakost svih građana.
Glavne teze knjige
Fukuyamaove glavne teze su:
Kritika i reakcije
Fukuyamova knjiga je izazvala velike debate i kritike širom sveta. Neki od kritičara su tvrdili da je Fukuyama preoptimističan u pogledu budućnosti liberalne demokratije, dok su drugi tvrdili da nije dovoljno uzeo u obzir druge sisteme vladavine.
Jedan od glavnih kritičara Fukuyamove knjige je bio pesimista i kritičar modernog zapadnog društva, kao što je Francis Bacon.
Zaključak
Fukuyamova knjiga "Kraj istorije i poslednji čovek" je važan doprinos razvoju političke teorije i istorije. Iako su njegove teze izazvale velike debate i kritike, one su i danas relevantne. Fukuyama je bio jedan od prvih koji je tvrdio da je liberalna demokratija postala konačna forma vladavine koja će vladati svetom.
Pdf verzija knjige (17) može se naći na različitim online platformama, a čitanje ove knjige može biti vrlo korisno za sve koji se interesiraju za političku teoriju, istoriju i budućnost čovečanstva.
Referenca:
Fukuyama, F. (1992). The End of History and the Last Man. Free Press.
PDF Download (17)
Možete preuzeti PDF verziju knjige preko sledećih linkova:
P.S. Ukoliko linkovi ne funkcionišu, pokušajte da pretražite online platforme kao što su Google Books, Amazon ili druge.
The book’s second half introduces Nietzsche’s concept of the “Last Man”—a creature who seeks only comfort, security, and petty happiness, devoid of risk, greatness, or the will to struggle. Fukuyama worried that the end of history might lead to boredom, decadence, and a society of “last men” who have no noble aspirations.
This tension—between the desire for recognition (which drove history) and the contentment of liberal peace (which ends history)—is the book’s central psychological dilemma.
Fukuyama drew heavily on the German philosopher G.W.F. Hegel, but more directly on Alexandre Kojève, a 20th-century French interpreter of Hegel. For Hegel, history was driven by the struggle for recognition—the desire to have one’s dignity and worth acknowledged by others. The master-slave dialectic (Herrschaft und Knechtschaft) described how this struggle unfolds. Kojève famously argued that history ended in 1806, after Napoleon’s victory at Jena, when the principles of the French Revolution (liberty, equality, fraternity) became universal.
Fukuyama updated this for the 20th century: the “universal and homogenous state” predicted by Kojève was, in practice, modern Western liberal democracy.